Marmara Bölgesi, Türkiye imalat sanayiinin yaklaşık yüzde 50’sini ve ihracatının yüzde 64’ünü tek başına üretiyor. Millî gelirin yaklaşık beşte biri bu bölgeye ait. Türkiye ekonomisinin nabzı burada atıyor.
İl il tablo
2026 Ocak verilerine göre en fazla ihracat yapan iller sıralamasında İstanbul 4,1 milyar dolarla birinci; onu Kocaeli, İzmir ve Bursa izliyor. Kocaeli, Bursa ve Sakarya’nın toplam ihracatı 60 milyar doları aşmış durumda. Sektörel dağılım de bölgenin uzmanlaşmasını gösteriyor: Kocaeli ve Bursa’da otomotiv, İstanbul’da kimyevi maddeler başı çekiyor.
Yoğunlaşmanın iki yüzü
Bu yoğunlaşma bir avantajdır: tedarikçi ağı sıkı, lojistik mesafeler kısa, nitelikli işgücü havuzu derin. Aynı yoğunlaşma bir risktir: tek bir sektörde ya da tek bir ihracat pazarında yaşanacak daralma bölgeyi orantısız etkiler. Otomotivin ağırlığı düşünüldüğünde, Avrupa’daki bir talep gerilemesi Kocaeli ve Bursa’da doğrudan hissedilir.
Üç yapısal başlık
- Lojistik. Güney Marmara Otoyolu gibi projeler üretim merkezlerinin entegrasyonunu güçlendiriyor; ancak liman–demiryolu bağlantıları hâlâ dar boğaz.
- Enerji ve su. Bölgenin sanayi yoğunluğu, su ve enerji arzında öngörülebilirliği kritik hâle getiriyor.
- Nitelikli işgücü. Marmara işgücü çeker, ama barınma maliyeti bu çekimi zayıflatıyor. Sanayi bölgeleriyle yerel yönetimler arasında ortak çözüm gerekiyor.
MAİD’in konumu
Platformumuz bu üç başlıkta bölgesel bir ortak akıl zemini kurmak üzere çalışıyor. Amacımız il il ayrışan taleplerin yerine, Marmara’nın bütününü gözeten tek bir öneri seti oluşturmaktır.
Rakamlar kamuya açık ihracat ve sanayi istatistiklerinden derlenmiştir; değerlendirme MAİD’e aittir.