1 Ocak 2026 itibarıyla Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM / CBAM) mali yükümlülük aşamasına geçti. Geçiş döneminin yalnızca raporlamayla yürüdüğü yıllar bitti; artık AB’ye giren ürünlerin içerdiği karbon emisyonu kadar SKDM sertifikası satın alınması gerekiyor.
Kimi, nasıl ilgilendiriyor?
Mekanizma şu an altı sektörü kapsıyor: çimento, alüminyum, gübre, demir-çelik, hidrojen ve elektrik. Tekstil, otomotiv yedek parça ve plastik yakın takipte. Beyan yükümlülüğü çoğu durumda AB’deki ithalatçıdadır — ancak ithalatçının ihtiyaç duyduğu ürün, tesis ve emisyon verisi Türkiye’deki üreticiden istenir. Yani yasal yükümlü AB’de, iş yükü bizde.
Ayrıca 2026 itibarıyla kapsamdaki ürünleri AB’ye ihraç edebilmek için ithalatçının “Yetkili SKDM Beyan Sahibi” statüsünde olması zorunlu. Müşterinizin bu statüsü yoksa sevkiyat yapılamaz.
Üyelerimize somut yol haritası
- Kapsam kontrolü. GTİP bazında ürünlerinizin kapsamda olup olmadığını teyit edin. Ara mamul kullanıyorsanız tedarikçinizin ürünü de kapsamda olabilir.
- Karbon ayak izi hesabı. Kurumsal (ISO 14064-1) ve ürün bazlı hesaplama farklı şeylerdir; SKDM ürün bazlı ister.
- Veri altyapısı. Enerji tüketimi, yakıt karışımı ve üretim miktarı verilerinin tesis düzeyinde, doğrulanabilir biçimde tutulması gerekiyor.
- Müşteriyle mutabakat. Sertifika maliyetinin sözleşmede kime ait olduğunu şimdiden yazın; sonradan pazarlık en pahalı yoldur.
MAİD’in değerlendirmesi
SKDM’yi yalnızca bir maliyet kalemi olarak okumak eksik olur. Karbon verisini üretebilen firma, aynı veriyle enerji verimliliği yatırımının geri dönüşünü de hesaplayabilir hâle gelir. Yeşil dönüşümü zorunluluk değil rekabet aracı olarak kuran firmalar bu dönemden güçlenerek çıkacak. Dijital Dönüşüm ve Dış İlişkiler komisyonlarımız, üyelerimiz için ortak bir karbon veri şablonu çalışması yürütüyor.
Bilgiler T.C. Ticaret Bakanlığı’nın Yeşil Mutabakat ve SKDM yayınlarından derlenmiştir. Yorum ve öneriler MAİD’e aittir.